հազար
Armenian
Pronunciation
- (Eastern Armenian, standard) IPA(key): [hɑˈzɑɾ]
- (Western Armenian, standard) IPA(key): [hɑˈzɑɾ]
Etymology 1
< 100 | 1000 | |
---|---|---|
Cardinal : հազար (hazar) Ordinal : հազարերորդ (hazarerord) | ||
From Middle Armenian հազար (hazar), from Old Armenian հազար (hazar).
Numeral
հազար • (hazar)
- thousand
Declension
singular | plural | |||
---|---|---|---|---|
nominative | հազար (hazar) | հազարներ (hazarner) | ||
dative | հազարի (hazari) | հազարների (hazarneri) | ||
ablative | հազարից (hazaricʿ) | հազարներից (hazarnericʿ) | ||
instrumental | հազարով (hazarov) | հազարներով (hazarnerov) | ||
locative | հազարում (hazarum) | հազարներում (hazarnerum) | ||
definite forms | ||||
nominative | հազարը/հազարն (hazarə/hazarn) | հազարները/հազարներն (hazarnerə/hazarnern) | ||
dative | հազարին (hazarin) | հազարներին (hazarnerin) | ||
1st person possessive forms (my) | ||||
nominative | հազարս (hazars) | հազարներս (hazarners) | ||
dative | հազարիս (hazaris) | հազարներիս (hazarneris) | ||
ablative | հազարիցս (hazaricʿs) | հազարներիցս (hazarnericʿs) | ||
instrumental | հազարովս (hazarovs) | հազարներովս (hazarnerovs) | ||
locative | հազարումս (hazarums) | հազարներումս (hazarnerums) | ||
2nd person possessive forms (your) | ||||
nominative | հազարդ (hazard) | հազարներդ (hazarnerd) | ||
dative | հազարիդ (hazarid) | հազարներիդ (hazarnerid) | ||
ablative | հազարիցդ (hazaricʿd) | հազարներիցդ (hazarnericʿd) | ||
instrumental | հազարովդ (hazarovd) | հազարներովդ (hazarnerovd) | ||
locative | հազարումդ (hazarumd) | հազարներումդ (hazarnerumd) |
Etymology 2
Learned borrowing from Old Armenian հազար (hazar).
Noun
հազար • (hazar)
- lettuce, Lactuca[1]
Declension
singular | plural | |||
---|---|---|---|---|
nominative | հազար (hazar) | հազարներ (hazarner) | ||
dative | հազարի (hazari) | հազարների (hazarneri) | ||
ablative | հազարից (hazaricʿ) | հազարներից (hazarnericʿ) | ||
instrumental | հազարով (hazarov) | հազարներով (hazarnerov) | ||
locative | հազարում (hazarum) | հազարներում (hazarnerum) | ||
definite forms | ||||
nominative | հազարը/հազարն (hazarə/hazarn) | հազարները/հազարներն (hazarnerə/hazarnern) | ||
dative | հազարին (hazarin) | հազարներին (hazarnerin) | ||
1st person possessive forms (my) | ||||
nominative | հազարս (hazars) | հազարներս (hazarners) | ||
dative | հազարիս (hazaris) | հազարներիս (hazarneris) | ||
ablative | հազարիցս (hazaricʿs) | հազարներիցս (hazarnericʿs) | ||
instrumental | հազարովս (hazarovs) | հազարներովս (hazarnerovs) | ||
locative | հազարումս (hazarums) | հազարներումս (hazarnerums) | ||
2nd person possessive forms (your) | ||||
nominative | հազարդ (hazard) | հազարներդ (hazarnerd) | ||
dative | հազարիդ (hazarid) | հազարներիդ (hazarnerid) | ||
ablative | հազարիցդ (hazaricʿd) | հազարներիցդ (hazarnericʿd) | ||
instrumental | հազարովդ (hazarovd) | հազարներովդ (hazarnerovd) | ||
locative | հազարումդ (hazarumd) | հազարներումդ (hazarnerumd) |
Synonyms
- մառոլ (maṙol), կաթնուկ (katʿnuk), սալաթ (salatʿ)
References
- Łazaryan, Ṙ. S. (1981), “հազար”, in Busanunneri hayeren-latineren-ṙuseren-angleren-franseren-germaneren baṙaran [Armenian–Latin–Russian–English–French–German Dictionary of Plant Names], Yerevan: University Press, § 650, pages 53–54
Middle Armenian
Etymology
From Old Armenian հազար (hazar).
Numeral
հազար • (hazar)
- thousand
Derived terms
- Հազարդեղ (Hazardeł)
Descendants
- Armenian: հազար (hazar)
Old Armenian
< 900 | 1000 | 10000 > |
---|---|---|
Cardinal : հազար (hazar) Ordinal : հազարերորդ (hazarerord) | ||
Etymology 1
A Middle Iranian borrowing; compare Middle Persian hcʾl (hazār), Persian هزار (hezar) and see there for more.
Numeral
հազար • (hazar)
- thousand
- հազար, հազարս ― hazar, hazars ― thousand times
- հազարք հազարաց ― hazarkʿ hazaracʿ ― million
- հազարս հինգ արանց ― hazars hing arancʿ ― five thousand men
- զօրութեամբ հազարօք ― zōrutʿeamb hazarōkʿ ― with an army a million strong
- քոյր մեր, եղիցես ի հազարս եւ ի բիւրս ― kʿoyr mer, ełicʿes i hazars ew i biwrs ― o sister! may your posterity be as the sand of the sea-shore
- հազար եւ բիւր դէպ եթէ գտցի ոք ― hazar ew biwr dēp etʿē gtcʿi okʿ ― if by chance, it happens
- ամն արժանի յիշատակաց հազար ութ հարիւր եօթանասուն եւ ութ ― amn aržani yišatakacʿ hazar utʿ hariwr eōtʿanasun ew utʿ ― the memorable year one thousand eight hundred and seventy eight
Declension
singular | plural | ||
---|---|---|---|
nominative | հազար (hazar) | հազարք (hazarkʿ) | |
genitive | հազարի (hazari) | հազարաց (hazaracʿ) | |
dative | հազարի (hazari) | հազարաց (hazaracʿ) | |
accusative | հազար (hazar) | հազարս (hazars) | |
ablative | հազարէ (hazarē) | հազարաց (hazaracʿ) | |
instrumental | հազարաւ (hazaraw) | հազարաւք = հազարօք (hazarawkʿ = hazarōkʿ) | |
locative | հազարի (hazari) | հազարս (hazars) |
Derived terms
- բազմահազար (bazmahazar)
- երեքհազարեան (erekʿhazarean)
- երկհազարեան (erkhazarean)
- եօթնհազարեակ (eōtʿnhazareak)
- եօթնհազարեան (eōtʿnhazarean)
- հազարաճեղ (hazaračeł)
- հազարամեայ (hazarameay)
- հազարամեան (hazaramean)
- հազարապատիկ (hazarapatik)
- հազարաւոր (hazarawor)
- հազարեակ (hazareak)
- հազարեան (hazarean)
- հազարերորդ (hazarerord)
- հազարտերեւուկ (hazarterewuk)
- հինգհազար (hinghazar)
- հինգհազարեան (hinghazarean)
- վեցհազար (vecʿhazar)
- վեցհազարակ (vecʿhazarak)
- վեցհազարեակ (vecʿhazareak)
- վեցհազարեան (vecʿhazarean)
- տասնհազար (tasnhazar)
Related terms
- հազարապետ (hazarapet)
- հազարաւուխտ (hazarawuxt)
Descendants
- Middle Armenian: հազար (hazar)
- Armenian: հազար (hazar)
Further reading
- Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “հազար”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “հազար”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “հազար”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
Etymology 2
Borrowed from an unidentified cognate of Sumerian 𒄭𒄑𒊬 (hiz), Ugaritic 𐎈𐎏𐎗𐎘 (ḥḏrṯ), Hebrew חזרת (ḥzrt), Akkadian 𒄭𒄑𒊬 (ḫisu), Aramaic חַסָּא (ḥassā), Classical Syriac ܚ̈ܲܣܸܐ (ḥassā), Hebrew חַסָּה (ḥássā), Arabic خَسّ (ḵass, “lettuce”). Hittite 𒄩𒋗𒍑𒊭𒊏𒀀𒀭 (ḫa-šu-uš-ša-ra-a-an /ḫašuššara-/, “an unidentified garden vegetable”) may also be related.
Noun
հազար • (hazar)
- lettuce, Lactuca[1]
Declension
singular | plural | ||
---|---|---|---|
nominative | հազար (hazar) | հազարք (hazarkʿ) | |
genitive | հազարոյ (hazaroy) | հազարոց (hazarocʿ) | |
dative | հազարոյ (hazaroy) | հազարոց (hazarocʿ) | |
accusative | հազար (hazar) | հազարս (hazars) | |
ablative | հազարոյ (hazaroy) | հազարոց (hazarocʿ) | |
instrumental | հազարով (hazarov) | հազարովք (hazarovkʿ) | |
locative | հազար (hazar) | հազարս (hazars) |
Descendants
- Armenian: հազար (hazar), հազար-մարուլի (hazar-maruli)
References
- Łazarean, Ṙ. S. (2000), “հազար”, in Tʿosunean G. B., editor, Grabari baṙaran [Dictionary of Old Armenian] (in Armenian), volume II, Yerevan: University Press, page 11b
Further reading
- Ačaṙean, Hračʿeay (1977), “հազար”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), volume III, 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press, page 6b
- Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1837), “հազար”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), volume II, Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 2c
- Held, Moshe (1970), “Philological Notes on the Mari Covenant Rituals”, in Bulletin of the American Schools of Oriental Research, volume 200, DOI:, page 40
- J̌ahukyan, Geworg (2010), “հազար”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik, page 437b
- Kerestedjian, Bedros (1945), Kerest Haig, editor, Étude philologique et lexicographique de 6000 mots et noms arméniens avec des comparaisons de 100.000 mots de 900 langues et des données historiques et géographiques (in French), London: Bernard Quaritch Ltd., page 234
- Olmo Lete, Gregorio del; Sanmartín, Joaquín; Watson, Wilfred G. E. (2015), “ḥḏrṯ”, in A Dictionary of the Ugaritic Language in the Alphabetic Tradition (Handbook of Oriental Studies; 112), 3rd edition, Leiden: Brill, →ISBN, page 352
- Martirosyan, Hrach (2015), “Notes on Anatolian loanwords in Armenian”, in International Conference “Armenian language contacts through the ages” (12–15 May 2015, St. Petersburg, Institute for linguistic studies, Russian Academy of sciences), Paper presented at a conference, page 10
- Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “հազար”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 367b