դատ
Armenian
Etymology
From Old Armenian դատ (dat).
Pronunciation
- (Eastern Armenian, standard) IPA(key): [dɑt]
- (Western Armenian, standard) IPA(key): [tʰɑd]
Audio (file)
Noun
դատ • (dat)
- (law) trial, judicial proceedings
- դատի տալ ― dati tal ― to sue
- justice
Declension
i-type, inanimate (Eastern Armenian)
singular | plural | |||
---|---|---|---|---|
nominative | դատ (dat) | դատեր (dater) | ||
dative | դատի (dati) | դատերի (dateri) | ||
ablative | դատից (daticʿ) | դատերից (datericʿ) | ||
instrumental | դատով (datov) | դատերով (daterov) | ||
locative | դատում (datum) | դատերում (daterum) | ||
definite forms | ||||
nominative | դատը/դատն (datə/datn) | դատերը/դատերն (daterə/datern) | ||
dative | դատին (datin) | դատերին (daterin) | ||
1st person possessive forms (my) | ||||
nominative | դատս (dats) | դատերս (daters) | ||
dative | դատիս (datis) | դատերիս (dateris) | ||
ablative | դատիցս (daticʿs) | դատերիցս (datericʿs) | ||
instrumental | դատովս (datovs) | դատերովս (daterovs) | ||
locative | դատումս (datums) | դատերումս (daterums) | ||
2nd person possessive forms (your) | ||||
nominative | դատդ (datd) | դատերդ (daterd) | ||
dative | դատիդ (datid) | դատերիդ (daterid) | ||
ablative | դատիցդ (daticʿd) | դատերիցդ (datericʿd) | ||
instrumental | դատովդ (datovd) | դատերովդ (daterovd) | ||
locative | դատումդ (datumd) | դատերումդ (daterumd) |
Related terms
- դատախազ (dataxaz)
- դատավոր (datavor)
- դատական (datakan)
- դատարան (dataran)
- դատել (datel)
Old Armenian
Etymology
From Middle Iranian *dāt (“law, justice”). Compare Middle Persian dʾt' (dād, “law, justice”), Persian داد (dād, “justice”).
Noun
դատ • (dat)
- (law) trial, judicial proceedings, litigation, cause, lawsuit
- դատ վարել, դնել ― dat varel, dnel ― to proceed, to sue in law, to bring an action
- դատ առնել ― dat aṙnel ― to do justice; to judge a lawsuit
- դատ տալ, հատուցանել ― dat tal, hatucʿanel ― to judge oneself, to condemn oneself, to be condemned
- ի դատ կոչել ― i dat kočʿel ― to summon, to cite
- justice
Declension
i-type
singular | plural | ||
---|---|---|---|
nominative | դատ (dat) | դատք (datkʿ) | |
genitive | դատի (dati) | դատից (daticʿ) | |
dative | դատի (dati) | դատից (daticʿ) | |
accusative | դատ (dat) | դատս (dats) | |
ablative | դատէ (datē) | դատից (daticʿ) | |
instrumental | դատիւ (datiw) | դատիւք (datiwkʿ) | |
locative | դատի (dati) | դատս (dats) | |
an u-type genitive դատու (datu) is attested |
Synonyms
- (trial): դատաստան (datastan)
Derived terms
- անարդարադատ (anardaradat)
- անբաղդատ (anbałdat)
- անբաղդատաբար (anbałdatabar)
- անբաղդատական (anbałdatakan)
- անբաղդատելի (anbałdateli)
- անբաղդատութիւն (anbałdatutʿiwn)
- անբռնադատ (anbṙnadat)
- անբռնադատաբար (anbṙnadatabar)
- անբռնադատելի (anbṙnadateli)
- անդատ (andat)
- անդատապարտ (andatapart)
- անդատապարտաբար (andatapartabar)
- անդատապարտական (andatapartakan)
- անդատապարտեալ (andataparteal)
- անդատապարտելի (andataparteli)
- անդատապարտութիւն (andatapartutʿiwn)
- անձնադատ (anjnadat)
- աշխարհադատ (ašxarhadat)
- առդատեմ (aṙdatem)
- աստուածադատ (astuacadat)
- արդարադատ (ardaradat)
- արդարադատապէս (ardaradatapēs)
- արդարադատաւորութիւն (ardaradataworutʿiwn)
- արդարադատողութիւն (ardaradatołutʿiwn)
- արդարադատութիւն (ardaradatutʿiwn)
- արտադատեմ (artadatem)
- արտադատութիւն (artadatutʿiwn)
- աւելադատ (aweladat)
- բաղդատական (bałdatakan)
- բաղդատեմ (bałdatem)
- բաղդատութիւն (bałdatutʿiwn)
- բռնադատ (bṙnadat)
- բռնադատագոյն (bṙnadatagoyn)
- բռնադատական (bṙnadatakan)
- բռնադատեմ (bṙnadatem)
- բռնադատիչ (bṙnadatičʿ)
- բռնադատողական (bṙnadatołakan)
- բռնադատու (bṙnadatu)
- բռնադատութիւն (bṙnadatutʿiwn)
- դատագրութիւն (datagrutʿiwn)
- դատախնդիր (dataxndir)
- դատակից (datakicʿ)
- դատակնիք (dataknikʿ)
- դատակշիռ (datakšiṙ)
- դատան (datan)
- դատապարտ (datapart)
- դատապարտական (datapartakan)
- դատապարտակից (datapartakicʿ)
- դատապարտանք (datapartankʿ)
- դատապարտարան (datapartaran)
- դատապարտեմ (datapartem)
- դատապարտիկ (datapartik)
- դատապարտիչ (datapartičʿ)
- դատապարտութիւն (datapartutʿiwn)
- դատասաց (datasacʿ)
- դատավարժ (datavarž)
- դատավճիռ (datavčiṙ)
- դատավճռակից (datavčṙakicʿ)
- դատարան (dataran)
- դատափետ (datapʿet)
- դատափետեմ (datapʿetem)
- դատեմ (datem)
- դատիմ (datim)
- դատինք (datinkʿ)
- դատիչ (datičʿ)
- դատկան (datkan)
- դատողաբար (datołabar)
- դատողական (datołakan)
- դատողապէս (datołapēs)
- դատողութիւն (datołutʿiwn)
- դատուհի (datuhi)
- դատումն (datumn)
- դժոխադատ (džoxadat)
- դժոխադատութիւն (džoxadatutʿiwn)
- դժուարադատ (džuaradat)
- դիւրադատելի (diwradateli)
- ենթադատաբար (entʿadatabar)
- ենթադատութիւն (entʿadatutʿiwn)
- երազադատ (erazadat)
- երկրադատեմ (erkradatem)
- զուգադատապարտիմ (zugadatapartim)
- զրադատ (zradat)
- զրադատեմ (zradatem)
- զրադատութիւն (zradatutʿiwn)
- թաւդատեմ (tʿawdatem)
- ինքնադատ (inkʿnadat)
- ինքնադատապարտեալ (inkʿnadataparteal)
- իրաւադատ (irawadat)
- իրաւադատութիւն (irawadatutʿiwn)
- խղճադատ (xłčadat)
- կարծրադատ (karcradat)
- կշռադատեմ (kšṙadatem)
- կրկնադատ (krknadat)
- հաւասարադատ (hawasaradat)
- հաւասարադատութիւն (hawasaradatutʿiwn)
- հոգեւորադատ (hogeworadat)
- ճշմարտադատ (čšmartadat)
- մարդադատիչ (mardadatičʿ)
- մշտադատ (mštadat)
- նախադատ (naxadat)
- նախադատական (naxadatakan)
- նախադատեմ (naxadatem)
- ներդատական (nerdatakan)
- ուղղադատ (ułładat)
- չարադատ (čʿaradat)
- պատշաճադատ (patšačadat)
- պարադատական (paradatakan)
- ստադատ (stadat)
- տարադատ (taradat)
- տարադատեմ (taradatem)
- տիեզերադատ (tiezeradat)
- տրամադատական (tramadatakan)
- տրամադատութիւն (tramadatutʿiwn)
Related terms
- ապիրատ (apirat)
- դատախազ (dataxaz)
- դատաստան (datastan)
- դատաւոր (datawor)
Descendants
- Armenian: դատ (dat)
References
- Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “դատ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “դատ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “դատ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press