գիր
Armenian
Etymology
From Old Armenian գիր (gir).
Pronunciation
- (Eastern Armenian, standard) IPA(key): [ɡiɾ]
- (Western Armenian, standard) IPA(key): [kʰiɾ]
Audio (Eastern Armenian) (file)
Noun
գիր • (gir)
- letter (symbol in an alphabet)
- Synonym: տառ (taṙ)
- (often in the plural) script, writing system
- հայոց գրերը ― hayocʿ grerə ― the Armenian script
- tail (of a coin)
- document
Declension
i-type, inanimate (Eastern Armenian)
singular | plural | |||
---|---|---|---|---|
nominative | գիր (gir) | գրեր (grer) | ||
dative | գրի (gri) | գրերի (greri) | ||
ablative | գրից (gricʿ) | գրերից (grericʿ) | ||
instrumental | գրով (grov) | գրերով (grerov) | ||
locative | գրում (grum) | գրերում (grerum) | ||
definite forms | ||||
nominative | գիրը/գիրն (girə/girn) | գրերը/գրերն (grerə/grern) | ||
dative | գրին (grin) | գրերին (grerin) | ||
1st person possessive forms (my) | ||||
nominative | գիրս (girs) | գրերս (grers) | ||
dative | գրիս (gris) | գրերիս (greris) | ||
ablative | գրիցս (gricʿs) | գրերիցս (grericʿs) | ||
instrumental | գրովս (grovs) | գրերովս (grerovs) | ||
locative | գրումս (grums) | գրերումս (grerums) | ||
2nd person possessive forms (your) | ||||
nominative | գիրդ (gird) | գրերդ (grerd) | ||
dative | գրիդ (grid) | գրերիդ (grerid) | ||
ablative | գրիցդ (gricʿd) | գրերիցդ (grericʿd) | ||
instrumental | գրովդ (grovd) | գրերովդ (grerovd) | ||
locative | գրումդ (grumd) | գրերումդ (grerumd) |
Derived terms
- երաշխավորագիր (erašxavoragir)
- հռչակագիր (hṙčʿakagir)
- պայմանագիր (paymanagir)
- վերջնագիր (verǰnagir)
Old Armenian
Etymology
From Proto-Indo-European *wēr-, from *wer- (“to cut, scratch, tear, sketch an outline”). Cognates include Sanskrit व्रण (vraṇa, “wound”), Ancient Greek ῥινός (rhinós, “skin”), Old Church Slavonic рана (rana, “wound”), Old High German rīzan (German reißen) and Old English wrītan (English write).
Noun
գիր • (gir)
- letter (symbol in an alphabet)
- letter, epistle
- writing, document, something written
- գիր/թուղթ մեկնելոյ ― gir/tʿułtʿ mekneloy ― act of divorce
- գիր առնել, հանել ― gir aṙnel, hanel ― to publish, to write
- գիր հաստատել ― gir hastatel ― to post up or stake on the wall a bill, writing or advertisement
- ի գիր, ընդ գրով անկանել, լինել ― i gir, ənd grov ankanel, linel ― to be written or registered
- ի գիր արկանել, հանել, դրոշմել, արձանացուցանել, ի գրի առնել, զգրի հարկանել ― i gir arkanel, hanel, drošmel, arjanacʿucʿanel, i gri aṙnel, zgri harkanel ― to write, to write down, to registrate; to treat a subject; to circumscribe
- (often in the plural) book, volume, manuscript
- զգրով/զգրովք գալ ― zgrov/zgrovkʿ gal ― to dedicate oneself to reading
- (often in the plural) holy scripture, Bible
Declension
o-type
singular | plural | ||
---|---|---|---|
nominative | գիր (gir) | գիրք (girkʿ) | |
genitive | գրոյ (groy) | գրոց (grocʿ) | |
dative | գրոյ (groy) | գրոց (grocʿ) | |
accusative | գիր (gir) | գիրս (girs) | |
ablative | գրոյ (groy) | գրոց (grocʿ) | |
instrumental | գրով (grov) | գրովք (grovkʿ) | |
locative | գիր (gir) | գիրս (girs) |
Derived terms
- անգիր (angir)
- անգծագիր (angcagir)
- անդարձագիր (andarjagir)
- անդրագիր (andragir)
- անիրաւագիր (anirawagir)
- անյարմարագիր (anyarmaragir)
- աննկարագիր (annkaragir)
- անչափագիր (ančʿapʿagir)
- անպակասագիր (anpakasagir)
- անպարագիր (anparagir)
- անստուերագիր (anstueragir)
- անվերագիր (anveragir)
- անվերնագիր (anvernagir)
- աշխարհագիր (ašxarhagir)
- ապականագիր (apakanagir)
- առակագիր (aṙakagir)
- առասպելագիր (aṙaspelagir)
- առստուերագիր (aṙstueragir)
- աստուածագիր (astuacagir)
- արագագիր (aragagir)
- արարչագիր (ararčʿagir)
- արձանագիր (arjanagir)
- արուեստագիր (aruestagir)
- աւետագիր (awetagir)
- աւետարանագիր (awetaranagir)
- բազմագիր (bazmagir)
- բանագիր (banagir)
- բառագիրք (baṙagirkʿ)
- բառգիրք (baṙgirkʿ)
- բնագիր (bnagir)
- գեղեցկագիր (gełecʿkagir)
- գլխագիր (glxagir)
- գծագիր (gcagir)
- գրաբանական (grabanakan)
- գրագէտ (gragēt)
- գրագիծ (gragic)
- գրագիտութիւն (gragitutʿiwn)
- գրագիր (gragir)
- գրագիր (gragir)
- գրագիւտ (gragiwt)
- գրագրութիւն (gragrutʿiwn)
- գրադարձ (gradarj)
- գրադարձութիւն (gradarjutʿiwn)
- գրադեղ (gradeł)
- գրազարդ (grazard)
- գրախեց (graxecʿ)
- գրակ (grak)
- գրակալ (grakal)
- գրական (grakan)
- գրականութիւն (grakanutʿiwn)
- գրակապ (grakap)
- գրակարդաց (grakardacʿ)
- գրակարդացութիւն (grakardacʿutʿiwn)
- գրակարդացումն (grakardacʿumn)
- գրակէս (grakēs)
- գրահայեաց (grahayeacʿ)
- գրաձեւ (grajew)
- գրանոց (granocʿ)
- գրապահ (grapah)
- գրապան (grapan)
- գրապանակ (grapanak)
- գրասէր (grasēr)
- գրարար (grarar)
- գրարարութիւն (grararutʿiwn)
- գրաւոր (grawor)
- գրաւորաբար (graworabar)
- գրաւորական (graworakan)
- գրաւորիմ (graworim)
- գրաւորութիւն (graworutʿiwn)
- գրեա (grea)
- գրեան (grean)
- գրեանք (greankʿ)
- գրեթէ (gretʿē)
- գրեղէն (grełēn)
- գրեմ (grem)
- գրիչ (gričʿ)
- գրող (groł)
- գրոց (grocʿ)
- գրումն (grumn)
- գրչագիր (grčʿagir)
- գրչագիր (grčʿagir)
- գրչակ (grčʿak)
- գրչաման (grčʿaman)
- գրչաւոր (grčʿawor)
- գրչաւորութիւն (grčʿaworutʿiwn)
- գրչութիւն (grčʿutʿiwn)
- գրպակաս (grpakas)
- դատաստանագիրք (datastanagirkʿ)
- դիւանագիր (diwanagir)
- դստերագիր (dsteragir)
- դստրագիր (dstragir)
- երագագիր (eragagir)
- երգագիր (ergagir)
- երեսագիր (eresagir)
- երկաթագիր (erkatʿagir)
- զարդարագիր (zardaragir)
- ընթերցուածագիր (əntʿercʿuacagir)
- ընքնագիր (ənkʿnagir)
- թագաւորագիր (tʿagaworagir)
- թղթագիր (tʿłtʿagir)
- ժամագիրք (žamagirkʿ)
- ժամանակագիր (žamanakagir)
- ինքնագիր (inkʿnagir)
- լարագիր (laragir)
- լուսագիր (lusagir)
- լուսնագիր (lusnagir)
- խմբագիր (xmbagir)
- խոշորագիր (xošoragir)
- խորանագիր (xoranagir)
- խրատագիր (xratagir)
- ծրագիր (cragir)
- կայսերագիր (kayseragir)
- կանխագիր (kanxagir)
- կանոնագիր (kanonagir)
- կարգագիր (kargagir)
- կարմրագիր (karmragir)
- կենդանագիր (kendanagir)
- կիսագիր (kisagir)
- կտակագիր (ktakagir)
- կրկնագիր (krknagir)
- համառօտագիր (hamaṙōtagir)
- համարագիր (hamaragir)
- հայրագիր (hayragir)
- հարճորդէգիր (harčordēgir)
- հելլենագիր (hellenagir)
- հնագիր (hnagir)
- ձեռագիր (jeṙagir)
- ձեռնագիր (jeṙnagir)
- ճակատագիր (čakatagir)
- ճառագիր (čaṙagir)
- մատենագիր (matenagir)
- մարգարէագիր (margarēagir)
- մեհենագիրք (mehenagirkʿ)
- միագիր (miagir)
- մովսիսագիր (movsisagir)
- մուրհակագիր (murhakagir)
- մրագիր (mragir)
- յառաջագիր (yaṙaǰagir)
- յարմարագիր (yarmaragir)
- յիշատակագիր (yišatakagir)
- նախագիր (naxagir)
- նամակագիր (namakagir)
- նանրագիր (nanragir)
- ներքնագիր (nerkʿnagir)
- նկարագիր (nkaragir)
- նշանագիր (nšanagir)
- շարագիր (šaragir)
- շնորհագիր (šnorhagir)
- ոսկեգիր (oskegir)
- ոսկէգիր (oskēgir)
- որդեգիր (ordegir)
- որդեգրեմ (ordegrem)
- որդեգրութիւն (ordegrutʿiwn)
- որդէգիր (ordēgir)
- ուղղագիր (ułłagir)
- պատգամագիր (patgamagir)
- պատկանագիր (patkanagir)
- պատկերագիր (patkeragir)
- պատմագիր (patmagir)
- պիւթագիր (piwtʿagir)
- ջնջագիր (ǰnǰagir)
- սեմագիր (semagir)
- սեւագիր (sewagir)
- սպիտակագիր (spitakagir)
- ստագիր (stagir)
- ստորագիր (storagir)
- ստուգագիր (stugagir)
- ստուերագիր (stueragir)
- սրբագիր (srbagir)
- վարազագիր (varazagir)
- վերագիր (veragir)
- վերնագիր (vernagir)
- վիպագիր (vipagir)
- տարագիր (taragir)
- տեառնագիր (teaṙnagir)
- տոհմագիրք (tohmagirkʿ)
- տրամագիր (tramagir)
- քառագիր (kʿaṙagir)
- քարագիր (kʿaragir)
- քոյրգիր (kʿoyrgir)
- օրինակագիր (ōrinakagir)
Descendants
- Armenian: գիր (gir), գիրք (girkʿ)
- → Udi: ҝирк (gʲirk)
References
- Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “գիր”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “գիր”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
- Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “գիր”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy