taramak
Turkish
Etymology
From Ottoman Turkish طرامق (taramak),[1] from Proto-Turkic *tara- (“to comb”), possibly also related to Proto-Turkic *tar- (“to scatter, spread”)[2]. See dağılmak.
Cognate with Azerbaijani daramaq, Kazakh тарау (tarau), Kyrgyz тароо (taroo), Uzbek taramoq, Tatar таратырга (taratırga), Turkmen daramak, Bashkir тарау (taraw), etc.
According to Nişanyan the verb is derived from tār, Middle Persian word for hair, though it doesn't exist in Turkic he gives the example of Mongolian тар (tar, “bunch of hair, tassel”). He also argues that Kashgari using tar- (tar-, “to scatter”) and tarā- (tarā-) interchangeably is due to confusion and they are not related.[3]
Verb
taramak
- (transitive) to comb
- (transitive) to comb, search thoroughly
- (transitive) to scan, to create a digital copy of an image using a scanner.
- (transitive) to dredge
Conjugation
Note: Actual conjugations can be more complex than tables below. Compound forms with the auxiliary olmak not shown. See also Appendix:Turkish suffixes#Verbs.
Positive declarative | ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
infinitive | taramak | |||||||
impersonal participle | imperfective | tarayan | ||||||
perfective | taramış | |||||||
prospective | tarayacak | |||||||
personal participle | non-prospective | taradığım | taradığın | taradığı | taradığımız | taradığınız | taradıkları | |
prospective | tarayacağım | tarayacağın | tarayacağı | tarayacağımız | tarayacağınız | tarayacakları | ||
verbal noun | tarama | |||||||
way of doing | tarayış | |||||||
singular | plural | |||||||
1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | |||
ben | sen | o | biz | siz | onlar | |||
indicative | present | aorist | tararım | tararsın | tarar | tararız | tararsınız | tararlar |
imperfective | tarıyorum | tarıyorsun | tarıyor | tarıyoruz | tarıyorsunuz | tarıyorlar | ||
past | perfective | taradım | taradın | taradı | taradık | taradınız | taradılar | |
imperfective | tarıyordum | tarıyordun | tarıyordu | tarıyorduk | tarıyordunuz | tarıyorlardı | ||
future | tarayacağım | tarayacaksın | tarayacak | tarayacağız | tarayacaksınız | tarayacaklar | ||
inferential | perfective | taramışım | taramışsın | taramış | taramışız | taramışsınız | taramışlar | |
aorist | tararmışım | tararmışsın | tararmış | tararmışız | tararmışsınız | tararmışlar | ||
imperfective | tarıyormuşum | tarıyormuşsun | tarıyormuş | tarıyormuşuz | tarıyormuşsunuz | tarıyormuşlar | ||
conditional | simple | tarasam | tarasan | tarasa | tarasak | tarasanız | tarasalar | |
perfective | tarasaydım | tarasaydın | tarasaydı | tarasaydık | tarasaydınız | tarasaydılar | ||
optative | tarayayım | tarayasın | taraya | tarayalım | tarayasınız | tarayalar | ||
progressive | taramaktayım | taramaktasın | taramakta | taramaktayız | taramaktasınız | taramaktalar | ||
necessitative | taramalıyım | taramalısın | taramalı | taramalıyız | taramalısınız | taramalılar | ||
imperative | tara | tarasın | tarayın | tarasınlar | ||||
Positive interrogative | ||||||||
singular | plural | |||||||
1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | |||
ben | sen | o | biz | siz | onlar | |||
indicative | present | aorist | tarar mıyım? | tarar mısın? | tarar mı? | tarar mıyız? | tarar mısınız? | tararlar mı? |
imperfective | tarıyor muyum? | tarıyor musun? | tarıyor mu? | tarıyor muyuz? | tarıyor musunuz? | tarıyorlar mı? | ||
past | perfective | taradım mı? | taradın mı? | taradı mı? | taradık mı? | taradınız mı? | taradılar mı? | |
imperfective | tarıyor muydum? | tarıyor muydun? | tarıyor muydu? | tarıyor muyduk? | tarıyor muydunuz? | tarıyorlar mıydı? | ||
future | tarayacak mıyım? | tarayacak mısın? | tarayacak mı? | tarayacak mıyız? | tarayacak mısınız? | tarayacaklar mı? | ||
inferential | perfective | taramış mıyım? | taramış mısın? | taramış mı? | taramış mıyız? | taramış mısınız? | taramışlar mı? | |
aorist | tarar mıymışım? | tarar mıymışsın? | tarar mıymış? | tarar mıymışız? | tarar mıymışsınız? | tararlar mıymış? | ||
imperfective | tarıyor muymuşum? | tarıyor muymuşsun? | tarıyor muymuş? | tarıyor muymuşuz? | tarıyor muymuşsunuz? | tarıyorlar mıymış? | ||
conditional | simple | tarasam mı? | tarasan mı? | tarasa mı? | tarasak mı? | tarasanız mı? | tarasalar mı? | |
perfective | tarasa mıydım? | tarasa mıydın? | tarasa mıydı? | tarasa mıydık? | tarasa mıydınız? | tarasalar mıydı? | ||
progressive | taramakta mıyım? | taramakta mısın? | taramakta mı? | taramakta mıyız? | taramakta mısınız? | taramaktalar mı? | ||
necessitative | taramalı mıyım? | taramalı mısın? | taramalı mı? | taramalı mıyız? | taramalı mısınız? | taramalılar mı? | ||
Negative declarative | ||||||||
infinitive | taramamak | |||||||
impersonal participle | imperfective | taramayan | ||||||
perfective | taramamış | |||||||
prospective | taramayacak | |||||||
personal participle | non-prospective | taramadığım | taramadığın | taramadığı | taramadığımız | taramadığınız | taramadıkları | |
prospective | taramayacağım | taramayacağın | taramayacağı | taramayacağımız | taramayacağınız | taramayacakları | ||
verbal noun | taramama | |||||||
way of doing | taramayış | |||||||
singular | plural | |||||||
1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | |||
ben | sen | o | biz | siz | onlar | |||
indicative | present | aorist | taramam | taramazsın | taramaz | taramayız | taramazsınız | taramazlar |
imperfective | taramıyorum | taramıyorsun | taramıyor | taramıyoruz | taramıyorsunuz | taramıyorlar | ||
past | perfective | taramadım | taramadın | taramadı | taramadık | taramadınız | taramadılar | |
imperfective | taramıyordum | taramıyordun | taramıyordu | taramıyorduk | taramıyordunuz | taramıyordular | ||
future | taramayacağım | taramayacaksın | taramayacak | taramayacağız | taramayacaksınız | taramayacaklar | ||
inferential | perfective | taramamışım | taramamışsın | taramamış | taramamışız | taramamışsınız | taramamışlar | |
aorist | taramazmışım | taramazmışsın | taramazmış | taramazmışız | taramazmışsınız | taramazmışlar | ||
imperfective | taramıyormuşum | taramıyormuşsun | taramıyormuş | taramıyormuşuz | taramıyormuşsunuz | taramıyormuşlar | ||
conditional | simple | taramasam | taramasan | taramasa | taramasak | taramasanız | taramasalar | |
perfective | taramasaydım | taramasaydın | taramasaydı | taramasaydık | taramasaydınız | taramasaydılar | ||
optative | taramayayım | taramayasın | taramaya | taramayalım | taramayasınız | taramayalar | ||
progressive | taramamaktayım | taramamaktasın | taramamakta | taramamaktayız | taramamaktasınız | taramamaktalar | ||
necessitative | taramamalıyım | taramamalısın | taramamalı | taramamalıyız | taramamalısınız | taramamalılar | ||
imperative | tarama | taramasın | taramayın | taramasınlar | ||||
Negative interrogative | ||||||||
singular | plural | |||||||
1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | |||
ben | sen | o | biz | siz | onlar | |||
indicative | present | aorist | taramaz mıyım? | taramaz mısın? | taramaz mı? | taramaz mıyız? | taramaz mısınız? | taramazlar mı? |
imperfective | taramıyor muyum? | taramıyor musun? | taramıyor mu? | taramıyor muyuz? | taramıyor musunuz? | taramıyorlar mı? | ||
past | perfective | taramadım mı? | taramadın mı? | taramadı mı? | taramadık mı? | taramadınız mı? | taramadılar mı? | |
imperfective | taramıyor muydum? | taramıyor muydun? | taramıyor muydu? | taramıyor muyduk? | taramıyor muydunuz? | taramıyorlar mıydı? | ||
future | taramayacak mıyım? | taramayacak mısın? | taramayacak mı? | taramayacak mıyız? | taramayacak mısınız? | taramayacaklar mı? | ||
inferential | perfective | taramamış mıyım? | taramamış mısın? | taramamış mı? | taramamış mıyız? | taramamış mısınız? | taramamışlar mı? | |
aorist | taramaz mıymışım? | taramaz mıymışsın? | taramaz mıymış? | taramaz mıymışız? | taramaz mıymışsınız? | taramazlar mıymış? | ||
imperfective | taramıyor muymuşum? | taramıyor muymuşsun? | taramıyor muymuş? | taramıyor muymuşuz? | taramıyor muymuşsunuz? | taramıyorlar mıymış? | ||
conditional | simple | taramasam mı? | taramasan mı? | taramasa mı? | taramasak mı? | taramasanız mı? | taramasalar mı? | |
perfective | taramasa mıydım? | taramasa mıydın? | taramasa mıydı? | taramasa mıydık? | taramasa mıydınız? | taramasalar mıydı? | ||
progressive | taramamakta mıyım? | taramamakta mısın? | taramamakta mı? | taramamakta mıyız? | taramamakta mısınız? | taramamaktalar mı? | ||
necessitative | taramamalı mıyım? | taramamalı mısın? | taramamalı mı? | taramamalı mıyız? | taramamalı mısınız? | taramamalılar mı? |
Derived terms
- taralı
- tarama
- tarayıcı
- taranmak
- taratmak
Related terms
- tarak
- dağılmak
- dağıtmak
- darmadağın
References
- Redhouse, James W. (1890), “طرامق”, in A Turkish and English Lexicon, Constantinople: A. H. Boyajian, page 1235
- Starostin, Sergei; Dybo, Anna; Mudrak, Oleg (2003) Etymological dictionary of the Altaic languages (Handbuch der Orientalistik; VIII.8), Leiden, New York, Köln: E.J. Brill: “*dar-”
- "tara-" - nişanyansözlük