gualaigh
Irish
Etymology 1
From gual (“coal, charcoal”) + -igh.
Verb
gualaigh (present analytic gualaíonn, future analytic gualóidh, verbal noun gualú, past participle gualaithe)
- (transitive, intransitive) char
- Synonym: déan gualach de
Conjugation
Second Conjugation
singular | plural | relative | autonomous | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
first | second | third | first | second | third | ||||
indicative | present | gualaím | gualaíonn tú; gualaír† | gualaíonn sé, sí | gualaímid; gualaíonn muid | gualaíonn sibh | gualaíonn siad; gualaíd† | a ghualaíonn; a ghualaíos / a ngualaíonn*; a ngualaíos* | gualaítear |
past | ghualaigh mé; ghualaíos | ghualaigh tú; ghualaís | ghualaigh sé, sí | ghualaíomar; ghualaigh muid | ghualaigh sibh; ghualaíobhair | ghualaigh siad; ghualaíodar | a ghualaigh / ar ghualaigh* | gualaíodh | |
past habitual | ghualaínn / ngualaínn‡‡ | ghualaíteá / ngualaíteᇇ | ghualaíodh sé, sí / ngualaíodh sé, s퇇 | ghualaímis; ghualaíodh muid / ngualaímis‡‡; ngualaíodh muid‡‡ | ghualaíodh sibh / ngualaíodh sibh‡‡ | ghualaídís; ghualaíodh siad / ngualaídís‡‡; ngualaíodh siad‡‡ | a ghualaíodh / a ngualaíodh* | ghualaítí / ngualaít퇇 | |
future | gualóidh mé; gualód; gualóchaidh mé† | gualóidh tú; gualóir†; gualóchaidh tú† | gualóidh sé, sí; gualóchaidh sé, sí† | gualóimid; gualóidh muid; gualóchaimid†; gualóchaidh muid† | gualóidh sibh; gualóchaidh sibh† | gualóidh siad; gualóid†; gualóchaidh siad† | a ghualóidh; a ghualós; a ghualóchaidh†; a ghualóchas† / a ngualóidh*; a ngualós*; a ngualóchaidh*†; a ngualóchas*† | gualófar; gualóchar† | |
conditional | ghualóinn; ghualóchainn† / ngualóinn‡‡; ngualóchainn†‡‡ | ghualófá; ghualóchthᆠ/ ngualófᇇ; ngualóchthᆇ‡ | ghualódh sé, sí; ghualóchadh sé, sí† / ngualódh sé, s퇇; ngualóchadh sé, s톇‡ | ghualóimis; ghualódh muid; ghualóchaimis†; ghualóchadh muid† / ngualóimis‡‡; ngualódh muid‡‡; ngualóchaimis†‡‡; ngualóchadh muid†‡‡ | ghualódh sibh; ghualóchadh sibh† / ngualódh sibh‡‡; ngualóchadh sibh†‡‡ | ghualóidís; ghualódh siad; ghualóchadh siad† / ngualóidís‡‡; ngualódh siad‡‡; ngualóchadh siad†‡‡ | a ghualódh; a ghualóchadh† / a ngualódh*; a ngualóchadh*† | ghualófaí; ghualóchthaí† / ngualófa퇇; ngualóchtha톇‡ | |
subjunctive | present | go ngualaí mé; go ngualaíod† | go ngualaí tú; go ngualaír† | go ngualaí sé, sí | go ngualaímid; go ngualaí muid | go ngualaí sibh | go ngualaí siad; go ngualaíd† | — | go ngualaítear |
past | dá ngualaínn | dá ngualaíteá | dá ngualaíodh sé, sí | dá ngualaímis; dá ngualaíodh muid | dá ngualaíodh sibh | dá ngualaídís; dá ngualaíodh siad | — | dá ngualaítí | |
imperative | gualaím | gualaigh | gualaíodh sé, sí | gualaímis | gualaígí; gualaídh† | gualaídís | — | gualaítear | |
verbal noun | gualú | ||||||||
past participle | gualaithe |
* Indirect relative
† Archaic or dialect form
‡‡ Dependent form used with particles that trigger eclipsis
Etymology 2
See the etymology of the corresponding lemma form.
Noun
gualaigh
- vocative/genitive singular of gualach (“charcoal”)
Mutation
Irish mutation | ||
---|---|---|
Radical | Lenition | Eclipsis |
gualaigh | ghualaigh | ngualaigh |
Note: Some of these forms may be hypothetical. Not every possible mutated form of every word actually occurs. |
Further reading
- “char” in New English-Irish Dictionary by Foras na Gaeilge.
- Ó Dónaill, Niall (1977), “gualaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- Entries containing “gualaigh” in English-Irish Dictionary, An Gúm, 1959, by Tomás de Bhaldraithe.
- Entries containing “gualaigh” in New English-Irish Dictionary by Foras na Gaeilge.